تماس با ما   صفحه اصلي   نقشه سایت   انگليسي   العربيه   اردو  
نسخه چاپي


معاون اجتماعی سازمان بهزیستی عنوان کرد:

طلاق و اعتیاد در صدر آسیب‌های اجتماعی هستند



پیشگیری و حل آسیب های اجتماعی از موضوعات اولویت دار و مورد توجه کلیه دستگاه ها و نهادها و تاکید مقام معظم رهبری ( مدظله العالی) در چند سال اخیر می باشد که بدون همکاری و اقدامات همسو و همه جانبه کلیه دستگاه ها حل آن ها میسر نخواهد شد. سازمان بهزیستی کشور از نهادهای مهم در پیشگیری و حل بسیاری ازآسیب های اجتماعی می باشد؛بدین منظور مرکز خبر شورای عالی انقلاب فرهنگی با دکتر حبیب الله مسعودی فرید، معاون امور اجتماعی این سازمان، به گفتگو نشسته که مشروح آن از نظرتان می‌گذرد:
با سلام و سپاس از وقتی که در احتیار ما قرار دادید، به عنوان سوال نخست خواهشمند است بفرمائید؛ اولولیت ها و برنامه های سازمان بهزیستی در حوزه آسیب های اجتماعی با توجه به آخرین جلسه شورای اجتماعی کشور چیست؟
من هم به شما سلام عرض می کنم، در ستاد شورای اجتماعی کشور چندین آسیب اولویت دار که مورد تاکید مقام معظم رهبری (مدظله العالی) بوده است مطرح شد و امسال هم درآخرین جلسه ای که داشتیم و اولویت را موضوع اعتیاد و طلاق و حاشیه نشینی تعیین شد.
بهزیستی از 18 کارگروه شورای اجتماعی کشور که برای کنترل آسیب های اجتماعی ایجاد شده است در 15 کارگروه عضویت دارد. در کارگروه زنان سرپرست خانوار نیز مسئولیت اصلی با سازمان بهزیستی است و کارگروه طلاق که ریاست اصلی آن با شورای عالی انقلاب فرهنگی است بخش استانی آن با بهزیستی است. در آسیب های اجتماعی مربوط به کودکان که مسئولیت با وزارت رفاه و کار وتعاون اجتماعی است نیز حیطه های اجرایی آن بر عهده بهزیستی است. اما در این چند اولولیت، طلاق اولولیت اصلی ما است و برنامه هایی که ما طی سال های قبل داشتیم و در یکی و دو سال گذشته با شدت بیشتری انجام می شود.
در موضوع تحکیم بنیان خانواده و کاهش طلاق و پیشگیری هدف ما این است که خانواده به سمت خانواده سالم برود و اصلا مسائلی پیش نیاید که منجر به طلاق شود. همین طور برآموزش های پیش از ازدواج و سال های ابتدایی زندگی تمرکز شده است و در بحث های انتخاب همسر و این که باید چه ملاک هایی داشته باشند به جوان ها و زوج ها اطلاعات داده می شود و اگر آموزش های پیش از ازدواج را عملیاتی کنیم و توسعه دهیم 60 تا 70 درصد از تعارضات خانوادگی را می توانیم کم کنیم.
ما سال گذشته 150 هزار نفر را تحت پوشش این آموزش های پیش از ازدواج قرار دادیم که با توجه به تمهیداتی که در شورای عالی انقلاب فرهنگی اندیشه شده است همه زوجینی که می خواهند ازدواج کنند باید دوره آموزشی 6 ساعت را سپری کنند.
از اقدامات دیگر در بحث پیشگیری، آموزش زوجین جوان به نام "آموزش زندگی خانواده" است که در این دوره مواردی مثل توانایی حل تعارض، ارتباط موثر،عشق و صمیمیت، سبک های فرزند پروری و نقش های جنسیتی، اقتصاد خانواده و... آموزش داده می شود.نزدیک به 47 درصد طلاق ها در 5 سال اول زندگی رخ می دهد و برای همین، روی این موضوع تمرکز داریم.
بخش دیگری که بهزیستی روی آن تمرکز دارد راه اندازی خطوط مشاوره است که به صورت حضوری و تلفنی می باشد. خط مشاوره تلفنی که هزینه تماس با آن هزینه تلفن شهری است، ظرفیت تماس آن در تهران دو برابر شده است و اکنون 1600 مرکز مشاوره حضوری هم در کل کشور داریم.
خدمت دیگری هم که از چند سال قبل با همکاری قوه قضاییه  شروع شده، راه اندازی 195 مرکز مداخله ای است برای کسانی است که می خواهند طلاق بگیرند که نتایج خوبی هم در کاهش طلاق داشته است.
پایلوت ایجاد سامانه الکترونیکی مداخله برای کاهش طلاق از سال پیش در استان خراسان رضوی شروع شد و در آن کسی که می خواد طلاق بگیرد قبل از اینکه طرح دعوی طلاق کند به مراکز ما ارجاع داده می شود و یک ارزیابی اولیه توسط کارشناسان می شوند و بر حسب نوع مشکلی که دارند به مشاوره و کیلینیک های مشاوره ای که مورد تایید هستند معرفی می شوند و از ابتدا وارد سیستم قضایی نمی شود.
بر طبق آمار حدود18 درصد از افرا مراجعه کرده به این مراکز سازش کرده و 10 درصد آن ها دیگر مراجعه نکردند و طلاق هم نگرفتند یعنی 28 درصد مراجعه کننده ها به زندگی خود بازگشتند. ویرایش ملی این سامانه نیز آماده است و هماهنگی ها با قوه قضاییه صورت گرفته است که در ده استانی که بالاترین نرخ شیوع طلاق را دارند نهادینه کنیم و آمادگی این را داریم که تا پایان مرداد ماه این کار را انجام دهیم و از مصوبات شورای اجتماعی کشور بوده است که این سامانه مداخله الکترونیک در این ده استان انجام شود که تا پایان سال هم در همه 31 استان این کار را انجام می دهیم.
در سطح سوم پيشگيري معتقدیم ممكن است بحث طلاق براي زندگي هايي اتفاق بيفتند و اگر بچه هم داشته باشند درست است كه از هم جدا مي شوند اما نقش والد بودن آن ها تمام نمي شود و بايد بدانند با كودك خود چگونه رفتار كنند.اقدامات لازم اين كار با پژوهشكده خانواده دانشگاه شهيد بهشتي شروع شد و در مراحل نهايي تدوين كار است و تا آذر ماه اين محتوا نیزآماده مي شود.
سازوکار شناسایی و پوشش این افراد چگونه خواهد بود؟
این دوره در برخی از كشورها با عنوان "والدگري پس از طلاق" امری اجباري است. همه مطالعات نشان داده است طلاق فشار بسيار بالايي هم روي آقايون و هم خانم ها دارد. اجرای اين دوره هم جز برنامه هاي بهزیستی است.
وقتي خانواده اي براي طلاق اقدام می کند فقط جنبه هاي روان شناختي طلاق مهم نيست و اعتقاد داريم طلاق موضوعي بين رشته اي است يعني بايد از كارشناسان روانشناسي، روانپزشكي، حقوق، ديني و مددكاران اجتماعي بهره ببريم.
در بقيه حوزه های آسیب های اجتماعی چه اقداماتی در نظر گرفتید؟
در حاشيه نشيني هم خدمات متعدد داريم و از سال گذشته روي اين موضوع تمركز كرديم كه خدمات مان را روي حاشيه نشينان منسجم تر انجام دهيم و به همين خاطر مركز جامع خدمات بهزيستي را تشکیل داديم،مركزي كه هم خدمات پيشگيري از آسيب های اجتماعي و هم خدمات بازتواني افراد را هم انجام مي دهد.
در حقیقت وظيفه و نگاه بهزیستی به حاشيه نشيني حل آن نيست بلكه حل كردن عوارض آن است؟
مردم به دلايل مختلف دسترسی به خدمات بهداشتي و آموزشي، رفاهي و امنيت بهتر به سمت شهرها می آیند به همین دلیل ما مي گوييم موضوع حاشيه نشينی وجود دارد و آدم ها آن جا زندگي مي كنند و نمي شود از آن چشم پوشيد و بچه هايي هم كه در حاشیه ها وجود دارند بچه هاي اين كشور هستند و خدمات می خواهند.
پس آن بخشي كه ما مي توانيم كمك كنيم اين است كه در روستاها خدمات خود را بيشتر كنیم تا تمايل كمتري برای مهاجرت به حاشیه نشین های شهرها وجود داشته باشد و در شوراي اجتماعي كشور نیز روي آن بحث شده است و بعضي نظرها اين بود که نبايد به این مناطق خدمت دهيم تا گسترش پيدا كنند، در حالی که ما معتقدیم باید رسیدگی شود تا از عوارض بعدي جلوگيري شود زیرا حاشیه نشینی تبعات اجتماعي و سياسي زیادی دارد.
به همین منظور هم توان بخشي مبتني بر جامعه،طرح غربالگري كم شنوايي و كم بينايي، آموزش مهارت زندگي وشناسايي افراد معتاد و هدايت به سمت درمان را در این مناطق اجرایی کردیم.خدمات جديد در مكاني به نام مركز خدمات جامع بهزيستي ارائه می شود.
در جلسات شوراي اجتماعي كشور سي استان به عنوان محروم ترين شهرستان های كشور به ما ارائه شد و اولوليت خدمات روي آن ها ست كه از کل آن ها 11 تا در سيستان و بلوچستان و 7 تا در كرمان است كه ابتدا باید در اين سي استان و بعد در ساير استان ها و شهرها مراكز را راه اندازي كنيم.
در زمينه حاشيه نشيني همكاري خوبي با وزارت راه و شهرسازي داريم و 118 منطقه و محل از مناطق حاشيه نشين و آسيب خيز محروم را با همكاري هم بررسی کردیم.
بحث دیگر کنترل و پیشگیری از آسیب کودک آزاری است که جز اولولیت های خود بهزیستی است ونه اولویت آسیب های اجتماعی کشور اما یکی از کارگروه های شورای اجتماعی کشورهم است.
منبع آمار و رصد این آسیب اجتماعی برای شما کجاست؟
مهم ترین جایی که آمار کودک آزاری را می گیریم اورژانس اجتماعی است ما 245 اورژانس اجتماعی در کشور داریم که تا پایان سال 95 شامل 197 عدد بوده است، اما با توجه به مصوبه مجلس شورای اسلامی در قانون برنامه ششم و پیشنهادی که دولت داده بود بهزستی باید از سال جاری و سال اول برنامه در تمام شهرهای بالای 50 هزار نفر اورژانس اجتماعی راه اندازی کند و امسال باید حداقل در 140 شهر این کار را می کردیم که از اول سال 45 شهر اضافه شدند و اکنون نزدیک به 245 اورژانس اجتماعی داریم که وظایف مهم اورژانس اجتماعی مداخله به هنگام برای موارد کودک آزاری است.
ما سال گذشته نزدیک به 700 هزار تماس با اورژانس اجتماعی داشتیم که نزدیک به 160 هزار آن تماس های مرتبط و حدود 8.5 درصد آن مربوط به کودک آزاری بود.
فرایند کار هم این است که کارشناس ما بعد تماس، ارزیابی اولیه و اولولیت بندی را انجام می دهد و همکاران خدمات سیار ما که شامل یک مددکار و یک روانشناس هستند به محل اعزام می شوند و صحت و سقم آن را بررسی می کنند و در صورت امکان در محل رسیدگی می کنند اگر نه، از نیروی انتظامی کمک می گیرند.
اکنون با توجه به مسائل پیش آمده اخیر، بهزیستی راهبردهایی را در نظر دارد، راهبرهایی چون:افزایش آگاهی افراد یعنی کودکان و والدین؛ اطلاع رسانی درباره جنبه های حقوقی و قضایی کودک آزاری است زیرا کودک آزای طبق قانون سال 81 مجلس جرم عمومی است و نیاز به شاکی خصوصی ندارد؛شناساندن نهادهای حمایتی که مردم می توانند از آن ها کمک بگیرند و نقش مداخله ای دارند مثلا رسانه ها خصوصا رسانه ملی که خیلی می توانند کمک کننده باشد.
بخش دیگر این اولولیت بحث های خشونت خانوادگی بوده که اگر در خانواده زن بیرون خانه می ماند و خود یا فرزندانش مورد خشونت قرار می گیرد به جای اینکه بیرون بماند و مورد آسیب های بیشتر قرار گیرد در اورژانس اجتماعی خدمات خاص تر ارائه دادیم و خانه های امن را تعریف و ایجاد کردیم که هر خانمی که احساس خشونت کند و جایی را نداشته باشد می تواند با 123 تماس بگیرد تا او را به مراکز و خانه امن راهنمایی کنند و خدمات حقوقی و مددکاری برایش انجام می دهند و تا 4 ماه افراد می توانند آن جا بماند. سیاست اصلی ما تجکیم خانواده و بازگشت افراد به خانواده است به توانمند شدن این خانم ها کمک می کنیم.
در کل کشور22 خانه امن داریم که در هر خانه 5 نفر پذیرش می کنیم و متوسط ماندگاری و اسکان آن ها ده روز است و در سایر شهرها اروژانس های اجتماعی این افراد را پذیرش می کنند. در سال گذشته حدود 1500 نفر خانم در معرض خشونت به ما مراجعه کردند.
طلاق به عنوان یکی از اولولیت های جدی در آسیب های اجتماعی مطرح است میزان و آماری که شما از طلاق در کشور دارید چیست؟ و چه اقداماتی برای آن انجام داده اید؟
آخرین آمار کشوری برای طلاق نزدیک 170 هزار طلاق در سال 95 بوده است در حالی که سال قبل 165 هزار تا بوده است و بر طبق آماری که دادگستری به ما داده است مابین 20 تا 25 درصد کسانی که به ما مراجعه کردند سازش قطعی کرده اند و تعداد خام طلاق افزایش پیدا کرده است اما شیب کاهش یافته است.
برخی کارشناسان پیش بینی کرده اند تا 1400سال  در کشور به ازای هر یک ازدواج دو طلاق رخ خواهد داد که این را در هیج کجای دنیا هم نداریم حتی در کشورهای حوزه اسکاندیناوی هم این طور نیست و آنجا در ازای هر 100 ازدواج 60 طلاق رخ می دهد.
ما برای آموزش های قبل از ازدواج 150 هزار پوشش داشتیم در حالی که ما در سال 700هزار ازدواج داریم یعنی 1 میلیون 400 هزار زوج و علاوه بر آن خیلی افراد در سن ازدواج هستند که اگر بخواهیم این افراد را هم جز آمار حساب کنیم اعتبار زیادی لازم داریم.یک راهکار این است که در نظام های دولتی اعتبارات این بخش را بیشتر کنند و یک راهکار دیگر بازاریابی اجتماعی است.
بازاریاب اجتماعی کاری می کند که خود فرد داطلب آن رفتار صحیح اجتماعی شوند.هیچ خانواده ای برای مهارت های زندگی فرزندان خود هزینه نمی کند این جا وظیفه ما و رسانه است که باید عمل کنیم و مردم باید به این مسئله حساس شوند و زمانی که مردم آگاهی پیدا می کنند و برای این امر هم هزینه می کنند.
این اقدام در راستای سیاست های مقاومتی است و بهره وری را بالامی رود و به سمت مشارکت مردمی خواهد برد و مردم به آنچه ما می گوییم ایمان می آورند و افراد پیشرو و گروه های مرجع باید انتقال دهنده این مسئله باشند
در کشور 4 میلیون نفر در سن ازدواج داریم که باید آموزش ببیند و برای آموزش هر کدام 100 هزار تومان هم در نظر بگیریم فقط 400 میلیارد تومان برای همین فقره می خواهیم و کل بودجه بهزیستی 2 هزار میلیارد تومان است،اینجاست که باید نقش مردم و خیریه ها را پر رنگ تر کنیم
راهکارها برای حل این مسائل چیست ؟
ما نیاز به همکاری های بین بخشی داریم کاری که الان هم انجام می دهیم.
نکته که وجود دارداینکه همه این همکاری ها باید به برنامه های اقدام و عمل تبدیل شود و نباید در سطح تفاهیم نامه باقی بماند به طور مثال الان سند تحول بنیادین آموزش و پرورش را داریم ولی برنامه باید عملیاتی شود. شورای عالی انقلاب فرهنگی باید نقش نظارتی قوی تری داشته باشد نقش مطالبه گری داشته باشد و سازمان برنامه و بودجه یکی از معیارهای اولویت های بودجه را به فعالیت هایی بدهد که با همکاری بین بخشی است


كد خبر:40725
منبع خبر:دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی
تاريخ خبر:1396/07/03